Γιατί μετά το φαγητό θέλουμε να κοιμηθούμε. Τι αποκαλύπτει νέα επιστημονική έρευνα

2353
Επιστήμονες μελέτησαν τους λόγους που μετά την κατανάλωση τροφής, άρα την εκτεταμένη πρόσληψη θερμίδων μας πιάνει υπνηλία και κατέληξαν ότι αυτή η αντίδραση μπορεί να σχηματίστηκε κατά την εξελικτική διαδικασία για να προωθήσει τον σχηματισμό μακροπρόθεσμων αναμνήσεων.

«Η αίσθηση της υπνηλίας μετά από ένα πλούσιο γεύμα είναι οικεία για όλους όσοι έχουν απολαύσει ένα εορταστικό τραπέζι. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα ζώα τείνουν να επιβραδύνουν τη δραστηριότητά τους και να ξεκουράζονται μετά από μια εκτεταμένη πρόσληψη θερμίδων, πράγμα που υποδεικνύει ότι υπάρχει μια βιολογική λειτουργία σε αυτή την αντίδραση. Η μελέτη μας προτείνει ότι τέτοιες αποκρίσεις ‘χαλάρωσης-και-πέψης’ στην κατανάλωση τροφής μπορεί να έχουν σχηματιστεί κατά την εξελικτική διαδικασία για να προωθήσουν τον σχηματισμό μακροπρόθεσμων αναμνήσεων», αναφέρει ο Thomas Carew, καθηγητής στο Κέντρο Νευρολογικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης και επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.

Η ομάδα μελέτησε τον θαλάσσιο σκώληκα Aplysia californica, ένα οργανισμό κατάλληλο για τέτοιου είδους έρευνα λόγω των μεγαλύτερων κατά 10 έως και 50 φορές νευρώνων του σε σχέση με άλλους οργανισμούς, όπως τα σπονδυλωτά, καθώς επίσης και επειδή διαθέτει ένα σχετικά μικρό δίκτυο νευρών. Πρόκειται για χαρακτηριστικά που επιτρέπουν την εξέταση τέτοιων συνδέσμων μεταξύ της νευρολογικής και άλλης δραστηριότητας.

Στους ανθρώπους, η πρόσληψη τροφής προωθεί την απελευθέρωση της ινσουλίνης, ορμόνη που ενισχύει τα κύτταρα του σώματος για να απορροφήσουν θρεπτικά συστατικά από τη ροή του αίματος και να τα μετατρέψουν σε λίπος για μακροπρόθεσμη αποθήκευση. Ωστόσο, η ινσουλίνη θεωρείται πως έχει μικρή επίδραση στον εγκέφαλο.

Αντιθέτως, ο ινσουλινομιμητικός αυξητικός παράγοντας ΙΙ έχει αποδειχθεί ότι είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή εγκεφαλική λειτουργία, στην οποία συμπεριλαμβάνεται και ο σχηματισμός μακροπρόθεσμης μνήμης. Η απελευθέρωσή του, όμως, δεν εξαρτάται από την πρόσληψη θερμίδων.

Τα ινσουλινομιμητικά μόρια στους ανθρώπους διαχωρίζονται σε τουλάχιστον δύο διαφορετικές λειτουργικές μονάδες μέτρησης. Μια μεταβολική μονάδα μέτρησης, που εκπροσωπείται από την ινσουλίνη και ελέγχει την κατανάλωση τροφής και την ενεργειακή ισορροπία, και μια νευροτροπική μονάδα μέτρησης, επικεντρωμένη στον ινσουλινομιμητικό αυξητικό παράγοντα ΙΙ που ελέγχει τον σχηματισμό της μνήμης».

Όταν η ερευνητική ομάδα μελέτησε το θαλάσσιο σκώληκα ανακάλυψε ότι σε αυτόν τον οργανισμό υπάρχουν οι δύο διαφορετικές μονάδες μέτρησης των ινσουλινομιμητικών μορίων είναι, κάτι που δεν συμβαίνει στους ανθρώπους.

Ακόμη ανακάλυψαν ότι ένα μόνο ινσουλινομιμητικό μόριο που παράγεται στο νευρικό σύστημα του Aplysia californica, ενδυναμώνει άμεσα και ταυτόχρονα τις επαφές μεταξύ των νευρώνων και πρόκειται για ένα μηχανισμό που θεωρείται ότι υπόκειται στη μακροπρόθεσμη μνήμη και ενισχύει την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών από τους ιστούς του μαλάκιου.

Στην έρευνα μελέτησαν τον έλεγχο της συμπεριφορικής απόκρισης του σκώληκα στην πρόσληψη τροφής. Όταν, λοιπόν, επιτράπηκε στον σκώληκα να φάει την τροφή που συνήθιζε, η κινητική του δραστηριότητα μειώθηκε, με τους επιστήμονες να αποτρέπουν τελικά την επίδραση αυτή εμποδίζοντας τη λειτουργία των ινσουλινομιμητικών υποδοχέων.

Σύμφωνα με τους ερευνητές οι άνθρωποι και το είδος που μελετήθηκε που μελετήθηκε  μοιράζονται γενετικά στοιχεία της ορμόνης που διαμορφώνει το σύστημα ινσουλίνης, το οποίο εξελίχθηκε και στα δύο είδη για να ελέγχει τη διατροφή, τη μνήμη και τη συμπεριφορά. Η διαφορά τούς είναι ότι αυτές οι λειτουργίες είναι ενοποιημένες στο θαλάσσιο σκώληκα ενώ στον άνθρωπο λειτουργούν ανεξάρτητα.